Chuyện về những Onsiter đầu tiên:
Hùng Henry & Ông Balta Winsoft
Bài viết do anh Nguyễn Thành Nam – CT HĐQT FSOFT gửi tặng độc giả Cucumber nhân kỷ niệm Onsiter Day – 25/3.
Cho dù có nói gì đi nữa thì nếu không có Hùng Henry thì sự nghiệp XKPM của FPT khó có thể bắt đầu được.
Vào thời điểm đấy, cuối năm 1999, Hùng là người duy nhất có khả năng và chấp nhận ra nước ngoài, cụ thể đây là đi Mỹ. Mạnh miệng như anh Bình, nhưng khi sang Mỹ cũng phải có tiền hô hậu ủng, không là chỉ nằm nhà. Tôi thì im thít vì vốn rất sợ phải đi xa nhà. Trẻ tuổi, máu như Đình Anh thì ra giá cao phi lý khi được ướm hỏi. Mặc dù chúng tôi đều biết rằng mình sinh ra nhằm vùng đất “cực âm”, và cần có những hành động “thái dương” mới có thể vươn mình. Nhưng không hiểu sao vẫn mơ hồ sợ hãi. Anh Bình đưa cho tôi bài báo trong Harvard Business Review, chỉ rõ toàn cầu hoá chỉ có thể thành công nếu người lãnh đạo cao nhất chấp nhận ra nước ngoài, nhúng mình vào môi trường khác biệt. Chúng tôi không dám đi. Henry đã đi, đầu tiên là đi contact cho KiênKT ở Ấn độ, sau đó là mở văn phòng tại San Jose.
Hùng học cùng năm với tôi, được cử đi Ba Lan với tư cách quân đội. Thời điểm đấy, hầu như chú nào sang Ba Lan cũng dính vào các cô gái địa phương nhỏ nhắn xinh xắn và thường là ở lại làm đủ mọi thứ sau khi học xong chứ không về nước. Hùng cũng không phải là ngoại lệ. Vì là quân đội, nên việc ở lại của anh được coi tương đương với hành động “đào ngũ”. Anh đã trải qua một cuộc sống khá lận đận trước khi cùng vợ đi bộ vượt biên giới Nam Tư sang Áo rồi từ đó mà được định cư và nhập quốc tịch Canada
Hùng quen Phan Ngô Tống Hưng, và có thể nói là biết chúng tôi, nhưng anh đến với FPT cũng tương đối ngẫu nhiên. Năm 1999, FPT thành lập FSU1 (Strategic Unit No 1) để xuất khẩu phần mềm. Hoàng Việt Anh được giao nhiệm vụ đi tìm chỗ cho đơn vị mới. Hùng là chú của Việt Anh lúc đó đang làm PM cho một công ty phần mềm xuất khẩu gọi là Dinamic Solution do một cựu đại diện Microsoft tại Việt nam là Michael Davis bị kẹt... gái không về nước được mở ra. Công ty của Hùng ở tầng 6 tòa nhà Hoa Thành phố (CFM: City Flower Mansion) ở 23 Láng Hạ. Thế nên Việt Anh thuê luôn địa điểm cho FSU1 ở tầng 3. Bởi thế chúng tôi cũng hay có dịp giao lưu. Hùng thích nhậu nhẹt và đặc biệt thích STco. Nghe chúng tôi hát, anh rất khoái, học luôn, và cũng giới thiệu một tác phẩm sau này trở thành top hit của STC là “Hoan hô Công Nông Binh”
Thời đấy, gọi là XKPM, nhưng chúng tôi cũng chẳng đi đâu nên không có việc. Hùng ngạc nhiên lắm, sao cùng làm XKPM mà chúng mày nhàn thế! Cho đến một hôm, quãng tháng 5/6 gì đó Hùng bảo tôi, tao chuyển sang chỗ mày được không? Được quá đi chứ. Thế là Hùng thành người FPT.
Khách hàng đầu tiên của FSOFT là công ty Winsoft (WS) do Hùng mang về. Anh đã đẩy FSOFT đi được bước đầu tiên, bước quan trọng nhất trong công cuộc toàn cầu hóa.
Winsoft là công ty phần mềm chuyên về bảo hiểm của Canada do ông Balta và Tân Lê thành lập (Đọc thêm Người ”mở hàng” FSOFT trên CCB số 204). Tháng 11 năm 1999, ông Balta sang thăm Hà Nội và trình bày kế hoạch dài hạn 4 điểm của mình để chiếm lĩnh thị trường lưu trữ và trung chuyển các giao dịch bảo hiểm điện tử tại Bắc Mỹ.
Trở ngại duy nhất có thể ngăn cản được kế hoạch của WS đó là vấn đề thời gian. Đây là một cuộc chạy đua và ai về trước sẽ thắng. TS Balta rất xin lỗi vì chỉ có thể gửi được bản yêu cầu dài 2-3 trang mà không phải là một hồ sơ yêu cầu dày cộp như các đòi hỏi của quản trị phần mềm. Nhưng ông không thể làm khác vì sự thúc ép cấp bách của cạnh tranh. Và ông đã đánh giá rất cao FPT trong việc từ 2-3 trang giấy đó đã triển khai thành một mô hình phần mềm thực sự chạy được mà không có những sai lệch đáng kể.
Tiến sĩ Balta hiểu rất rõ về Việt nam. Ông nói với chúng tôi rằng ông đã từng tham gia biểu tình chống chiến tranh tại Việt nam và ở nhà ông trang trọng treo một bức ảnh về đề tài này. Ông yêu Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp. Ông kể vanh vách cho chúng tôi những cuộc khởi nghĩa trong thời kỳ Bắc thuộc từ Bà Trưng, Bà Triệu tới Lý Bí. Được hỏi tại sao ông lại tìm hiểu những vấn đề đó, ông trả lời: Dân tộc Việt nam đã thắng được Mỹ, chắc chắn phải là một dân tộc có những phẩm chất đặc biệt và điều đó đã thôi thúc ông nghiên cứu về lịch sử Việt nam.
Tối hôm trước khi về, ông Balta đã quyết định không đi xem Múa rối nước mà ở nhà ra quán Phương Nam uống bia hơi, tán phét với nhóm lập trình viên FPT gồm có tôi, Phương, Dũng, Linh, Hồng Sơn. Chúng tôi nói chuyện về phần mềm, về các cô gái, về cách sống, về nhận thức vũ trụ,... Một cuộc đối thoại hết sức Việt nam.
"Chúng tôi muốn chiếm lĩnh thị trường tài chính Bắc Mỹ, và chúng tôi muốn dựa vào các bạn để làm việc đó". Đó là câu nói cuối cùng mà ông Balta đã nói với chúng tôi.
Cám ơn ông đã cho chúng tôi những công việc và sự tự tin đầu tiên trong chặng đường khó khăn này.