“Onsite là sống xa nhà và hầu như phải tự làm tất cả mọi việc một mình. Những cảm giác nhớ nhà, cô đơn luôn thường trực. Thời gian đầu việc làm quen với văn hóa mới, tiếp xúc với những con người thuộc văn hóa khác và học cách sống theo văn hóa của họ khá bỡ ngỡ. Nhưng dần dần thì cũng quen và cảm thấy rất thú vị” - Lê Mai Anh, một manager dày dạn kinh nghiệm onsite tâm sự.
Ngày 25/3 chính thức được chọn làm Ngày onsiter của FSOFT từ năm 2009, bắt nguồn từ chuyến onsite đầu tiên của FSOFTers, chuyến đi Mỹ ngày 25/3/2000 của anh Nguyễn Lâm Phương (nay là PTGĐ FSOFT) để thực hiện dự án Smarttouch. Đến hẹn lại lên, ngày 25/3 đang tới gần, FSOFT lại tôn vinh những chiến sĩ phần mềm đang thầm lặng cống hiến trên đất nước khách hàng…
Onsite: kể sướng
Đối với dự án, thuận lợi đầu tiên là ngồi làm việc tại phía khách hàng sẽ giúp FSOFTers có cơ hội thực sự hiểu mong muốn và phản ứng của khách hàng để giúp project team ở offshore có thể khắc phục và cung cấp service tốt hơn. Còn đối với cá nhân, đây chính là cơ hội để bạn “duy trì phong độ” trong khả năng ngoại ngữ. “Cuộc sống không có gì khó khăn vì mỗi lần onsite đều được các bạn trong team hay khách hàng chăm sóc rất chu đáo. Ở Nhật Bản, mọi thứ đều được hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu, dù người không biết tiếng Nhật hay người sử dụng lần đầu đều okie hết. Mình thích nhất là hệ thống giao thông của Nhật vô cùng hoành tráng và tiện lợi”, DinhNDA – FDN.BU20 hào hứng. Còn HieuTM – Dev của FDN.BU20 phấn khởi: “Nếu bên này chi tiêu tiết kiệm thì kiếm được một khoản kha khá so với ở nhà. Bên cạnh đó lại tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý, tự tin hơn khi trở về Việt Nam, luyện khả năng chịu đựng áp lực, và làm việc với cường độ tập trung cao, có cơ hội để nâng cao khả năng ngoại ngữ (đặc biệt là các từ chuyên ngành). Hiếu rất thích cơ hội trải nghiệm với nhiều điều mới như: môi trường sống mới hiện đại của một đất nước phát triển, các thú vui tiêu khiển mới như: đi ngắm hoa, đi trượt tuyết, đi du lịch...” ThanhVTC (FDN.QA), bổ sung thêm: “khi làm việc trực tiếp với khách hàng, biết rõ khách hàng đang làm gì, đã hài lòng chưa sẽ không còn cảm giác lo lắng vì thiếu thông tin như ở nhà”.
DungLM1 (FUSA), một Sale Supporter với kinh nghiệm hơn 1 năm sống tại Mỹ, tâm sự: “văn hóa và cuộc sống Mỹ khá cởi mở, onsiter dễ hòa nhập. Công việc có nhiều niềm vui, thách thức, điều đó đã giúp cho onsiter vượt qua được những khó khăn trong cuộc sống”. VietTM và TuanPN, 2 Developer của FDN.BU29 đã onsite gần 6 tháng ở Malaysia thì đều cảm thấy vui vẻ thoải mái khi họ có đến 6 anh em sống chung và cùng làm việc ở nơi xứ người. Tại trời Âu, Phó GĐ F2W DucLH, với hơn 18 lần đi onsite ở cả 3 lục địa Á, Âu, Phi, cho biết: Người Việt Nam khi đi ra nước ngoài thì luôn được các bạn giúp đỡ một cách nhiệt tình. Qua những chuyến đi như vậy anh đã có được rất nhiều người bạn lớn là người nước ngoài, bất kể quốc tịch hay màu da. AnhLM, một onsiter đã đi đủ các lục địa Úc, Âu ,Mỹ, Á cũng có nhận định tương tự.
“Onsite chắc chắn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho công ty và cho chính bản thân FSOFTers”, anh HoaTD – Giám đốc FRD nhận xét. Bởi trở thành một onsiter, nghĩa là bạn chính là đại diện của công ty tại phía khách hàng, và là cầu nối để tăng cường quan hệ thân thiết giữa hai bên, bên cạnh đó, đương nhiên khi làm việc trực tiếp với khách hàng sẽ giải quyết được nhiều công việc không thể giải quyết tại offshore, giúp cho công việc trôi chảy, thuận lợi hơn.
Theo anh AnhHV, “việc cử người đi onsite cũng nằm trong kế hoạch lâu dài của FSOFT để đào tạo đội ngũ chuyên gia kỹ thuật, quản trị, Biz Analyst. Đây là một trong những chìa khóa cho thành công của mô hình kinh doanh FSOFT”. Ngoài việc thực hiện các mục đích của công ty, onsite cũng mang lại nhiều cơ hội cho FSOFTers, bởi đây chính là cơ hội phát triển bản thân, không chỉ trong chuyên môn mà trong cả kỹ năng sống của mỗi người. Onsiter có điều kiện để tiếp xúc và trải nghiệm các nền văn hóa mới, tiếp xúc với con người ở nhiều vùng đất khác nhau. Đối tác của FSOFT chủ yếu đến từ các nước đã phát triển, giàu truyền thống văn hóa. Đây thực sự là cơ hội tốt để các onsiter học hỏi và vươn lên.
Onsite: kể khổ?
Được thì nhiều như vậy, nhưng cuộc sống nơi xa quê hương cũng mang đến cho anh em onsite muôn vàn khó khăn. Đó là sự khác biệt về văn hóa, lối sống, cách suy nghĩ, là áp lực về công việc khi phải làm trực tiếp với khách hàng, và là nỗi nhớ tha thiết về quê hương… Đối với DinhNDA, khó làm quen nhất là các món ăn, bởi vì hương vị của nó khác hoàn toàn với Việt Nam, do đó, anh cũng chia sẻ kinh nghiệm với những người đi onsite lần đầu là “nên mang theo các loại gia vị của Việt Nam như bột nêm, nước mắm, hành củ…”.
Do đặc thù công việc nên thời gian chăm lo cuộc sống bình thường của một onsiter ít hơn nhiều so với khi ở VN. Một ngày, sau giờ đi làm về nấu nướng ăn tối xong thì cũng vừa tầm 10h/11h đêm, chỉ còn đi ngủ để hôm sau bắt đầu một ngày làm việc mới. HieuTM đã phải từ bỏ các thói quen gặp gỡ bạn bè, café như hồi ở Việt Nam, và còn phải tự mình học cách nấu ăn để chăm lo bản thân kỹ càng hơn, và “quyết tâm không được phép đau ốm, vì còn phải giải quyết công việc mỗi ngày”.
SonLH (FAP) đã có tới 9 năm đi onsite, từng đặt chân tới nhiều nước như UK, Malaysia, Singapore, Ấn Độ… nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, điển hình là cảnh thiếu thốn tình cảm khi đi onsite trong một thời gian khá dài. “Bình thường ở nhà, đang được sống bên cạnh người thân, bạn bè… bỗng dưng bây giờ cô đơn lạc lõng ở xứ lạ, cộng với môi trường văn hóa khác biệt dễ khiến ta cảm thấy chán nản, bế tắc. Bởi đi onsite giống như “vạn lý độc hành”. Ai đó ngoài giờ làm việc phải biết cách enjoy cuộc sống, coi đây là cơ hội khám phá những điều mới mẻ… thì mới cảm thấy ổn về mặt tâm lý khi xa nhà”, anh suy tư.
Về công việc, onsiter phải chịu áp lực rất lớn khi trực tiếp “chịu nhiệt” từ phía khách hàng. Bất kỳ điều gì xảy ra, khách hàng cũng tìm onsiter đầu tiên. Đó là điều khác biệt lớn nhất so với việc làm dự án tại offshore. Từ Malaysia, TuanPN tâm sự: “công việc rất nặng, phải nói là nặng gần gấp đôi ở nhà, các anh em trong đội luôn phải “bò ra” để keep deadline. Môi trường làm việc của các bạn khách hàng không được open cho lắm, không khí làm việc hơi nặng nề và buồn tẻ, không có những hoạt động giải trí ngoài lề như ở nhà mình. Tuấn và các bạn thường xuyên nhớ nhà, nhớ vợ muốn chết”.
Anh DucLH kể thêm về những kỷ niệm đau thương trong “đời” onsite của mình: Năm 2004, làm dự án cho khách hàng Sanyo tại Nhật, trong 2 tháng trời anh đã phải trải qua một cú sốc lớn về văn hóa môi trường làm việc với người Nhật, phải hết sức cố gắng, anh mới vượt qua được cú sốc đó. Năm 2008, tại Pháp, trên đường từ sân bay về thành phố anh bị cướp mất túi xách trong đó để máy tính xách tay, hộ chiếu và toàn bộ tiền công tác phí, sau đó đã phải mất rất nhiều thời gian để làm lại hộ chiếu mới. Còn đối với AnhLM, anh đã không thể nhớ mình đã đi onsite bao nhiêu chuyến, tuy vậy, mặc dù đã đi qua nhiều đất nước, nhiều châu lục, nhưng anh lại chưa từng một lần đến Nhật Bản, thị trường lớn nhất của FSOFT, đó là điều khiến anh tiếc nhất.
“Việc đi onsite không phải lúc nào cũng màu hồng. Nhiều khi onsite phải xoay sở trong những tình huống khó khăn ngặt nghèo, hay đơn giản hơn là những tình huống đời thường phải tự xử lý để thích nghi với môi trường sống mới. Một khi đã vượt qua và làm được, thì sẽ trưởng thành thêm rất nhiều”, anh AnhHV kết luận.
Onsiter – Cần tố chất gì?
Để được cử đi onsite hoàn toàn không khó, “chỉ cần biết ngoại ngữ, lập trình tốt và “máu” là lên đường”, đó là tiêu chí của GĐ FRD HoaTD. Với FAP, khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ là tiêu chí được đặt lên hàng đầu, rồi mới tính đến chuyên môn và khả năng thích ứng với cuộc sống ở nước ngoài. GĐ FAP AnhHV nhận định, chỉ sau một chuyến onsite, FSOFTers đã trở nên trưởng thành và tự tin hơn rất nhiều.
Tuy vậy, tình hình thiếu onsite vẫn đang xảy ra ở nhiều đơn vị, nhiều cơ hội chưa thực hiện được do không có người, đặc biệt là ở FDN và FRD. PGĐ FDN PhuongNT cho biết, anh luôn đau đầu với việc cử người đi onsite Mỹ, anh từng tuyên bố: “Chúng ta rất thiếu người có khả năng đi. Ai xung phong thì liên hệ trực tiếp với tôi”, tuy vậy người dám xung phong vẫn chưa nhiều.
Hiện nay, thị trường Nhật vẫn đang là thị trường chiến lược và mang về doanh thu lớn nhất cho FSOFT, chúng ta vẫn đang tích cực đầu tư cho mảng đào tạo BrSE để xây dựng đội ngũ onsite tại đây. Đầu tháng 3/2011, Ban lãnh đạo đã mời khách hàng NTT-Data về giảng dạy nhằm tạo nguồn BrSE theo đúng tiêu chí Nhật Bản để đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
Lời kết
Nhiều lãnh đạo FSOFT đã nhận định, đào tạo onsiter là công việc quan trọng sống còn của FSOFT. Nhưng với phần đông onsiter, bên cạnh việc phải nâng cao khả năng ngoại ngữ, vượt lên chính mình trong cuộc sống xa nhà, vẫn còn nhiều trăn trở về các chế độ onsite là số 2. Các onsiter lần đầu còn vấp phải các thủ tục thanh toán chặt chẽ từ phía công ty. Nhưng onsiter lâu năm, đã quen thuộc với hàng chục đợt thanh toán, lại chú ý đến vấn đề trượt giá. Điều này không chỉ diễn ra ở VN, mà cả ở rất nhiều nước phát triển.
Thái Sơn, một onsiter từng lăn lộn một mình ở UK, Bỉ, Hà Lan, Dubai, Malaysia từ năm 2002, đến mức coi những chuyến onsite chỉ nhẹ nhàng như đi làm từ nhà đến FPT Cầu Giấy chỉ đặt một câu hỏi: “Tại sao công tác phí cho onsiter (từ ngày đặt ra đến giờ) không được tăng để bù trừ trượt giá?”
Về vấn đề này, báo CCB sẽ tiếp tục triển khai trong số tiếp theo.
Chúc sức khỏe các bạn Onsiter trong ngày Onsite Day!
Posted 3/25/2011 3:03:23 PM by 
